Lộ trình System Design

• Chậm với 1 user là vấn đề performance. Nhanh với 1 user nhưng chậm khi đông là vấn đề scalability.
• Khi mạng bị chia cắt, hệ thống phải chọn: trả lỗi để giữ dữ liệu đúng (CP), hay trả dữ liệu có thể cũ để vẫn phục vụ (AP).
• Availability 99.9% là khoảng 8.8 giờ ngừng mỗi năm, 99.99% là khoảng 53 phút.

Lưu ý: primer chỉ nói CAP ở mức khái niệm. DDIA Ch. 9 giải thích vì sao CAP hay bị hiểu sai.

• Load balancer L4 chia theo IP và port. L7 đọc được HTTP nên chia theo path, header, cookie.
• Muốn scale ngang thì service phải stateless: session để ở Redis hoặc DB, không để trong RAM của từng máy.
• CDN kiểu pull: lần đầu lấy từ gốc, sau đó lấy từ cache. Kiểu push: tự đẩy file lên khi nội dung đổi.

• Thứ tự mở rộng: tối ưu query và index → cache → read replica → tách DB theo chức năng → sharding.
• Read replica chỉ giảm tải đọc, không giảm tải ghi. Giá phải trả là replication lag: vừa ghi xong đọc lại có thể thấy dữ liệu cũ.
• Sharding là bước cuối: join và transaction giữa các shard rất khó. Chọn shard key sai thì một shard bị quá tải.

• Mặc định chọn SQL. Chọn NoSQL khi cần ghi cực lớn, dữ liệu không có quan hệ rõ, hoặc schema thay đổi liên tục.
• Key-value cho tra cứu nhanh theo khóa, document cho dữ liệu dạng cây, wide column cho ghi cực lớn theo thời gian, graph cho quan hệ nhiều tầng.

Lưu ý: DDIA Ch. 7 Transactions (isolation level) rất đáng đọc cho dev backend, primer không nói tới.

• Cache-aside phổ biến nhất: đọc cache, không có thì đọc DB rồi ghi vào cache. Rủi ro: dữ liệu cũ, và nhiều request cùng trượt cache một lúc đổ dồn vào DB.
• Xóa cache đúng lúc là phần khó nhất. Luôn đặt TTL.
• Write-through giữ cache luôn mới nhưng ghi chậm hơn. Write-behind ghi nhanh nhưng có thể mất dữ liệu nếu cache sập.

Lưu ý: gần với việc đang làm nhất (FusionCache), nên tận dụng phần đối chiếu PRE.

• Queue giúp trả lời nhanh và chịu được đỉnh tải. Giá phải trả: phải xử lý retry, message trùng (idempotency), thứ tự message.
• Back pressure: khi queue đầy thì từ chối sớm (trả 429 hoặc 503) thay vì để hệ thống chậm dần rồi sập.

• 1 ngày ≈ 86.400 giây ≈ 10⁵ giây. Vậy 1 triệu request mỗi ngày ≈ 12 request mỗi giây. QPS đỉnh thường gấp 2–3 lần trung bình.
• Đọc từ RAM nhanh hơn đọc qua mạng hoặc từ đĩa hàng nghìn lần. Đó là lý do cache tồn tại.

Lưu ý: phần Security và TCP/UDP của primer rất cơ bản, đọc lướt là đủ.

• Trả lời không nhìn tài liệu phần "Cần nói được" của tuần 1–7.

Lưu ý: tuần này để trống có chủ đích. Bận thì dùng để bù buổi bị lỡ.